UVOD Barok se razvio u svojim počecima organski i logično iz visoke ili kasne renesanse. Njegov osnovni sistem oblikovanja ne pokazuje značajnije promjene, kao ni dublji prelom s inventarom renesanse. Na drugoj su strani klasicističke težnje, koje prodiru najočitije u rokokou, a stvarno su prisutne već u baroku. Domovina baroka je Italija. Tu se javljaju njegovi počeci dijelom već prije sredine XVI vijeka (kasni Michelangelo, Correggio, Tintoretto). Sasvim tipično se barok formirao tek u Rimu, i to potkraj kasne renesanse i usporedo s manirizmom, koji predstavlja razmjerno kratkotrajnu ali značajnu prelaznu stepenicu. Barokna umjetnost, koja se posleo 1580. godine, živo razvila i oplodila sve ostale evropske zemlje, naročito je bila povezana s težnjama obnove i sa zelotizmom katoličke protureformacije, koja pobjeđuje u tom razdoblju, a i radi potreba feudalne dvorske reprezentacije u okviru utvrđenog vladarskog apsolutizma ; ime je bio potvrđen službeni značaj barokne umjetnosti, kako sa crkvene ako i sa svjetovne feudalne strane. Životna snaga baroka dokazana je umjetničkim tvorevinama, bogatim i specifično oplođenim razvojem ne samo u Italiji, već i po cijeloj zapadnoj Evropi i cijelom njezinom kulturnon području. Barok predstavlja bez sumnje veliki univerzalni umjetnički izraz, nastao u fazi intezivnih društvenih preobražaja, koji su se manifestovali u mnogim sukobima na području ljudske misaone i kulturne djelatnosti. Posvom značenju, plodnosti i raširenosti, barokna se umjetnost naročito ističe. Kad je njezin formalni organizam, razvijen na podlozi italijanske renesanse , bio izgrađen, barokna je umjetnost mogla tokom dugog vremena pružati primjer stvaralačke jedinstvenosti zato, što je udruživala arhitekturu (prostor) te primjenjenu i dekorativnu umjetnost (obojenost, plastičnost) u jednu unutar sebe zaokruženu organsku cjelinu (u smislu 'univerzalne' umjetnosti). Težnja prema slikovitosti toliko je jaka , da se slikarstvo razvija do svojih najznačajnijih ostvarenja te postaje vodećom likovnom vrstom, a slikovitost osnovnim načelom oblikovanja. Barokna umjetnost zahtjeva od svih vrsta likovne umjetnosti maksimum sjaja i pompozne raskoši, bujnost dekorativnog iživljavanja, te ostvarenje naročito slikovitog djlovanja grupa. Glavni je doprinos baroknog slikarstva tonsko kolorističko prikazivanje lika; U isto vrijeme nastaje i predočavanje prirodnog motiva u slikarski jedinstvenom prostoru. Obojenost odsjeva valeuri i međusobni odnosi boja od sada se još više nego u renesansi, ravnaju po karakteru i stepenu rasvjete. Svjetla i sjene nastupaju u početku u visokom baroku i vrlo jakim razigranim suprotnostima (chairo-scuro). Oblijevajući određeni predmet naglo ga utapaju u tamu ili ga iznenada dižu iz sjene u svjetlost. Na taj način postignuta slikovitost svjetlosnih pomjeranja i suprotnosti osjetno je prekinla tektomsku ravnotežu renesansne slike, stepenovala je nemir i dinamiku cjelokupne kompozicije do kraja impresivnih prizora i obojenost svjetla i sjene stalno raste. Dramaticni patos XVII vijeka umirio se tek u XVIII vijeku, kad su i boje postale svjetlije i laganije; vedrina rokokoa odagnala je tamu i težinu masovnih materijala, zamijenila je patos visokog baroka laganom kretnjom ljupke elegancije. Vezana kompozicija služi sa prostornim dijagonalama, naročito u religijoznoj tematici: uporedo se afirmira i slobodna i nezavisna kompozicija, naročito u slikarstvu pejzaža i genrea (nizozemsko slikarstvo). Posebnost monumentalnog slikarstva predstavljaju brojini iluzionistički-perspekivno oslikani stropovi. Prividno na nebu i na oblacima lebde figure koje su slikane u vrlo smijelim skraćenima. Osjeća se proširenje i diferencijacija tematike, a s time je i vezano osamostaljenje novih vrsta slikarstva (pejzaž, marina, portret, figuralni genre, nature morte). Slikovita tehnika metoda proračunata na perspektivu i prostorni djelovanje, uvodi široke poteze na način mrlja i mlohavo skicozno obrađivanje oblika (bez strogih slikarskih kontura) a ravna s prema mekom i rasplinutom stapanju tonova u skladu sa svjetlosnim fenomenima amosfere. Periodizacija razvojnih etapa identična je u glavnom s razvojem u arhitekturi, izuzevši zemlje izvan Italije, koje su imale autohtono građevinstvo i drugačiju tradicijsku podlogu.