VENERA

Venera je druga planeta u Sunčevom sistemu. U narodu je poznatija kao Zornjača, Večernjača ili Zvijezda Danica. Poslije Sunca i Mjeseca to je najsjajniji objekat na nebu.Oko Sunca kruži na srednjem rastojanju od 108,21 miliona kilometara, krečući se  prosječnom brzinom od 35,03 km/h po gotovo potpuno kružnoj orbiti. Venera se okrene oko Sunca za 224,7 dana. Sve planete se okreću oko svoje ose u istom smeru, sa zapada na istok, osim Venere koja se jedina okreće sa istoka na zapad.  Dan na ovoj planeti traje 116,8 naših dana te u venerijanskoj godini ima samo 1,92 venerijanska dana. Ovakvu veoma čudnu rotaciju mogao je da prouzrokuje sudar sa nekim velikim tijelom u dalekoj prošlosti. Nagib ose planete iznosi 3,39°  tako da na Veneri praktično nema godišnjih doba.Venera je po veličini skoro blizanac Zemlje, a masa i gravitacija su neznatno manje. Vjeruje se da je jezgro, sačinjeno od gvožđa i  nešto je manje od Zemljinog, okruženo silikatnim omotačem.Atmosferu je otkrio ruski naučnik Lomonosov  6. juna 1761. godine, posmatrajući prolaz planete preko Sunčevog diska. Veoma su česta električna pražnjenja u atmosferi usljed čega se poneki put na tamnom dijelu Venere vidi slabo osvjetljenje.Spora rotacija obično uslovljava veliki temperaturni raspon. Venera je vrela - na njenoj površini srednja temperatura iznosi 467°C. Pritisak je na Veneri  izuzetno visok, oko 90 atmosfera, što odgovara pritisku u okeanu na Zemlji na dubini od 1000 m gdje ne mogu da se spuste ni ronioci sa specijalnom opremom. Visoka temperatura na površini planete se objašnjava efektom staklene bašte.  

Prvi kosmički brod upućen prema ovoj planeti, bila je sovjetska medjuplanetarna stanica “Venera-1”. Lansirana je 12. februara 1961. godine, a poslije 97 dana leta prošla je na 100 hiljada kilometera od planete. Za tridesetak godina, u pravcu Venere je bilo upućeno preko 20 kosmičkih brodova koji su omogućili  bolje upoznavanje ove planete. Juna 1967. prema Veneri su gotovo istovremeno bili lansirani “Venera-4” i “Mariner-5”. Sa “Venere-4” padobranom je u gušće slojeve atmosfere spušten aparat koji je radio samo do visine od 22 km s obzirom da je bio napravljen za relativno mali spoljašnji pritisak. “Venera-4” je potvrdila postojanje guste  atmosfere koja se uglavnom sastoji od ugljen dioksida. “Mariner-5” je vršio mjerenja plazme oko planete i magnetnog polja.Decembra 1970. godine na površinu planete se spustila kosmička stanica “Venera-7”.  Njena aparatura je vršila mjerenja ne samo u toku spuštanja kroz atmosferu nego tokom 23 minuta i na samoj površini planete. Na primjer, na mjestu njenog spuštanja temperatura je bila veća od 450 °C. “Venera-8” koja se na površinu planete spustila 1972. godine pokazala je da je osvjetljenost u blizini površine takva da se snimanje okoline može vršiti bez dodatnih izvora osvjetljenja. 22. i 25. oktobra 1975. godine “Venera-9” i “Venera-10” su izvršile sondiranje atmosfere i spuštanje na površinu planete, pri čemu su po prvi put na Zemlju poslani foto i televizijski snimci.Naročito intenzivna istraživanja Venere vršena su 1978. godine kada su prema ovoj planeti lansirani “Venera-11” i 12 i američki kosmički brodovi “Pionir”.

  Veliki pomak u našem saznanju o Veneri, donio je kosmički brod “Magelan”, lansiran 4.  maja 1989. godine. On je 10. avgusta 1990. godine stigao u okolinu Venere i počeo da kruži oko nje kao satelit, šaljući nam dragocjene podatke. Njegov osnovni zadatak bio je da u prvoj fazi rada koja je trajala 243 zemaljska dana, izradi globalnu mapu oko 70% venerine površine i da sakupi podatke o planeti u toku njenog potpunog obilaska oko Sunca. Osim toga on je trebao da istraži opšti karakter geologije Venere, udarne kratere i vulkanizam. Neki od njegovih ispitivanja ukazuju da i na Veneri postoje aktivni vulkani. 

HOME