O AFRICI
RELJEF
KLIMA
STANOVNISTVO
DRZAVE

 

 

 

 

 

 

                                                                                   O AFRICI

Afrika takodje spada u kontinente Starog svijeta.Zbog svoje nepristupacnosti najveci dio Afrike bio je nepoznat Evropljanima sve do druge polovine XIX vijeka.Poznati su bili samo sredozemno primorje i dolina rijeke Nila.Povrsina Afrike je 30 miliona km kvadratnih.Afrika zauzima centralno mjesto medju ostalim kontinentima,sto joj daje veoma povoljan geografski polozaj.

 

                                                                                           RELJEF

Afrika je kontinent sa najslabije razudjenim obalama.Najveci zalivi su:Gvinejski na Atlantiku,Gobeski i Sidra na Sredozemlju.Jedino vece poluostrvo je Somalija na sjeveroistoku kontinenta.Ako se posmatra u cjelini,Afrika je prostrana visoravan.Ona je sastavljena od starih stijena,koje leze na nadmorskoj visini do 2000 m.Sa nje se uzdizu visoke gromadne planineizmedju kojih se nalaze spusteni baseni.U reljefu se izdvajaju dvije velike cjeline:niska i visoka Afrika.Niska obuhvata sjeverni i zapadni dio kontinenta.Najveci dio tog prostora sacinjava pjescana pustinja Sahara.Na krajnjem sjeveru kontinenta nalaze se mlade planine Atlas.Visoka Afrika obuhvata istocne i juzne dijelove kontinenta,a sastoji se od visoravni iznad 1000m nadmorske visine.Posebno se isticu Etiopska i Jezerska visoravan,koje su ispresijecane dubokim dolinama.Na istoku kontinenta nalaze se najvise planine:Kilimandzaro,Kenija i Ruvenzori.One su vulkanskog porijekla.Sve ostale planine su gromadne,medju kojima se istice Drakensko gorje na jugoistoku.Specificnost reljefa Afrike su prostrani baseni oko rijeke Kongo i Nigera,jezera Cad i pustinje Kalahari.U priobalnom dijelu Afrike nalaze se nizije.

                                                            KLIMA

Afrika je najtopliji continent.Skoro po sredini presjeca ga Ekvator,pa se njene teritorije nalaze izmedju Sjevernog i Juznog povratnika,odnosno u zarkom pojasu.Samo najsjeverniji i juzni dijelovi Afrike smjesteni su u umjerenom toplotnom pojasu.To je razlog sto je afrika najtopliji kontinent,i sto su klimatske oblasti u odnosi na Ekvator prema sjeveru i jugu rasporedjene zonalno i simetricno.Do 5 stepeni sj i ju geografske sirine vlada ekvatorijalna klima cije su osobine jedno godisnje doba-ljeto,a prosjecna godisnja temperature krece se od 24 do 28 stepeni.Vlaznost vazduha je velika s obzirom da su obilne kise svakodnevna pojava.Vruc vazduh i velika vlaznost lose uticu na zdravlje ljudi,pa pojas ekvatorijalne klime zovu jos I zelenom pustinjom.Od pojasa ekvatorijalne klime sjeverno i juzno do 12. stepena geografske sirine prostire se pojas tropske-savanske klime,gdje se smjenjuju 2 kisna i 2 susna perioda.Oni se u okolini povratnika spajaju u jedno kisno i jedno susno razdoblje.U dijelu Afrike oko povratnika,gdje duvaju vruci i suvi vjetrovi-pasati,nastao je pojaspolupustinjske klime na koji se nastavlja pojas pustinjske klime.U toj oblasti nastala je najveca pustinja na svijetu-Sahara,a u juznom dijelu kontinenta pustinja Kalahari.Jedina mjesta gdje je u pustinjama moguc zivot su oaze.Na krajnjem sjeveru i krajnjem jugu Afrike prostire se pojas suptropske klime.Ljeta su u tom dijelu kontinenta topla i suva,a zime blage i kisovite.Padavine su najznacajniji klimatski faktor koji utice na biljni svijet.Tamo gdje ih ima u izobilju,biljni svijet je bujan i obrnuto.U oblasti ekvatora gdje kise padaju svaki dan i gdje su u toku cijele godine temperature visoke,rastu tropske kisne sume presume,u kojima uspjevaju mnoge brojne biljne vrste rasporedjene po spratovima.Uz rijeke,gdje sunceva svijetlost lakse prodire do tla,nastale su dzungle ili guste sume.U njima zive brojne zivotinjske vrste:majmuni,ptice,gmizavci i insekti.Zbog sve vece sjece drveca njihov zivotni prostor se stalno suzava.Postoji I biljni svijet visokih trava-savana,koje rastu I do 2 m visine.Od drveca uspjevaju akacija i baobab.Susni period traje veci dio godine,pa su se razvile i oblasti niskih trava-stepe.Polupustinjske oblasti nalaze se uglavnom na jugu Afrike.U njima drveca gotovo i da nema.Sredozemna biljna oblast nalazi se na krajnjem sjeveru i jugu Afrike.Zbog vlazne i tople klime u ovoj oblasti raste zimzelena vegetacija.Na mjestu nekadasnjih suma danas se prostiru oblasti makija ili zakrzljalog zbunja.U vlaznim podrucjima oko ekvatora rijeke imaju obilje vode u toku cijele godine npr, rijeka Kongo.U pustinjskim predjelima Afrike rijeke poteku samo za vrijeme velikih pljuskova, a suva rijecna korita zovu se Vadi.Najznacajnije rijeke Afrike su:Nil,Niger,Zambezi,Oranje i Limpopo.

                                                          STANOVNISTVO

Afrika danas ima oko 795 miliona stanovnika,sto je u velikoj nesrazmjeri sa ogromnim prostorom koji obuhvata.Gustina naseljenosti je 24 ctanovnika na km kvadratni.Nakon oslobodjenja od kolonijalne vlasti i poboljsanja zdravstvenih uslova u Africi je prirodni prirast broja stanovnika najveci na svijetu.Zato u vecini drzava mladog stanovnistva ima od 35-50% od ukupne populacije.Najgusce naseljeni dijelovi Afrike su dolina Nila,Sredozemno primorje,jugoistocni dio kontinenta i oaze-zelena ostrva u pustinjama.Stanovnistvo Afrike moze se podijeliti u tri glavne skupine.Najbrojniju skupinu predstavljaju crnci,koji zive juzno od Sahare.Crnacko stanovnistvo dijeli se na Sudaske i Bantu crnce.Sudanski crnci zive na prostoru visoravni Sudana i bave se zemljoradnjom i stocarstvom.Bantu crnci zive u Juznoj Africi izmjesani su sa drugim narodima:Busmanima i Hotentotima,a ima ih i u drugim dijelovima kontinenta.U prasumama Afrike zive malobrojni Pigmeji.Posto u Africi zivi 80% crnaca,odgovara joj jos i naziv crni kontinent.Drugu grupu stanovnika cini hamitsko-semitska skupina.Oni su bijelci i naseljavaju predjele sjeverno od Sahare.Medju Semitima najbrojniji su Arapi,a medji Hamitima treba pomenuti:Berbere,Tuareze,Egipcane,Kabile,Etiopljane i Somalijce.Svi oni zive mjesani sa crnackim stanovnistvom.Trecu skupinu stanovnika cine doseljenici sa drugih kontinenata:Evropljani,Malajci i Indijci.Oni naseljavaju krajnji jug i sjever Afrike.

 

DRZAVE

Burundi

Komori

Dzibuti

Еritreja

Еtiopija

Kenija

Маdagaskar

Маlavi

Мauricijus

Мajot

Мozambik

Reinion

Ruanda

Sejseli

Somalijaa

Tanzanija

Uganda

Zambija

Zimbabve

Angola

Kamerun

Centralnoafricka Republika

Cad

Kongo

DM Kongo

Ekvatorijalna Gvineja

Gabon

Sao Tome i Principe

Аlzir

Egipat

Libija

Sudan

Еritreja

Еtiopija

Тunis

Maroko

Kanarska ostrva

Santa Kruz de Тenerife

Seuta

Madeira

Melilja

Bocvane

Lesoto

Namibija

Juznoafricka republika

Svazilend

Benin

Zelenortska ostrva       

Obala Slonovace

Gambija

Gana

Gvineja

Gvineja Bisao

Liberija

Маli

Маuritanija

Niger

Nigerija

Sveta Jelena

Senegal

Тogo

vrati se na pocetnu stranu