Moskva
gori i Petar i Jelizaveta Voroncova sa dvorjanima odlaze da gledaju.
Istog dana, 11. aprila, Katarina oseca prve bolove i u dvoru okružena
prijateljima rada Grigorijevog sina koga odnose na sigurno. Ubrzo
Petar organizuje rucak za 400 zvanica kako bi proslavio ratifikaciju
mirovnog ugovora sa Pruskom. Odlazi u Oranijenbaum, svoju letnju
rezidenciju odakle planira da osvoji Šlezvig, teritoriju njegovih
predaka koju je davno okupirala Danska. Pošto je epidemija smanjila
broj mornara Petar potpisuje ukaz kojim se bolesnicima nareduje
da ozdrave u najkracem mogucem roku. Tu je saznao i da je Katarina
uz pomoc Orlovih, nezadovoljne vojske i ponižene crkve izvela državni
udar. Petar je zatvoren u jedan dvorac gde je 6. avgusta ubijen,
najvjerovatnije po Orlovljevom naredenju. 22. septembra 1762. godine
krunisana je kao carica Katarina II. Dve godine kasnije u tvrdavi
Keksgoljm izbija pobuna i ubijaju zatvorenika br. 1 , Ivana
VI kojeg je Jelizaveta svrgnula. I tako, krvavih ruku zbog smrti
dva cara, Katarina pocinje da vlada. Budi Rusiju koja je više od
tri decenije nazadovala, piše ustav, organizuje zemljišne knjige,
reformiše senat, obrazovanje, osniva savet carevine,... Dopisuje
se sa Volterom i Didroom koji u njoj vide snagu i prosvetiteljski
spas. Mecena je mnogim umetnicima, podiže spomenik Petru Velikom,
gradi Ermitaž i puni ga umjetninama iz cijelog svijeta. Iako je
u mladosti bila veoma liberalna i reformski nastrojena, po dolasku
na vlast daje velike privilegije plemstvu, što izaziva nezadovoljstvo
naroda koje je kulminiralo za vreme Pugacovljeve bune (1773-1774)
koja je krvavo ugušena. Vodi uspješne ratove: osvaja Litvaniju,
pobeduje Turke na Kavkazu i u Evropi i konacno Rusija osvaja Krim
i izlazi na Crno more cime ostvaruje san Petra Velikog. Ucestvuje
u sve tri podele Poljske kojom vlada njen bivši ljubavnik Stanislav
Ponjatovski. A ljubavnici, Orlov, Potemkin, Vasiljickov, Rimski-Kosakov
i drugi medu kojima i jedan Srbin - Simeon Zoric, nižu se kao na
traci. Pregovara sa Josipom austrijskim, sinom Marije Terezije,
i otvara Istocno pitanje oko zajednickih vojnih akcija protiv Turske.
Pošto je ostvarila san Petra Velikog da Rusiju izvede na tri mora
(Crno, Kaspijsko i Balticko) planirala je da pokori Tursku te da
Carigrad ponovo bude hrišcanski. Stoga, jednom unuku je dala ime
Konstantin i on je trebao da vlada, za njega posebno stvorenim carstvom
na Balkanu. Francuska revolucija i pogubljenje Luja XVI i njegove
žene duboko ju je potreslo. Revolucionarna u mladosti, sada ona
uništava i gasi i najmanji liberalni plamen. Njen sin, koji bi trebalo
da je nasljedi, obucen u Holštajnsku uniformu trenira jedan puk
Pruske vojske smješten u Gatcini. Podsjeca na svog oca, Petra III,
divi mu se i oponaša ga, glup je i mrzi Katarinu. Više je Tevtonac
nego Rus. Zbog toga odlucuje da manifest o novom redosljedu nasledivanja
obelodani ranije, na svoj imendan, 24. novembra 1796. Zdravlje joj
je loše i 17. septembra je nalaze nepomicnu na cilimu, a sutradan
umire. Pavle dolazi na vlast i uništava manifest koji je za nekoliko
dana trebao biti objavljen. |
